Wist je dat de honing die je bij Krinkel de Winkel uit de schappen pakt, letterlijk om de hoek gemaakt wordt? Geen fabriek, geen productielijn, geen vrachtwagen die van ver komt aanrijden. Een paar bijenkasten, Jack met zijn imker uitrusting en heel véél bijen die hun uiterste best doen tussen de bomen rond de Buitenman. Wij gingen op bezoek bij imker Jack de Graaf, om te horen hoe zijn honing eigenlijk in onze winkel terechtkomt.
Een verrassing op de tuintafel
Jack hield altijd al van honing, en toen hij met pensioen ging, hadden zijn vrouw, dochters en zoon een verrassing achter de hand: een imkerpak en een bijenkast, klaar en wel op de tuintafel. Geen ontsnappen meer aan mogelijk, dus werd Jack imker. Zijn gezin was bang voor het welbekende’ zwarte gat’ na het pensioen van Jack, dus vonden ze dit een uitgelezen kans voor Jack om te beginnen aan het leven als imker. Een jaar later volgde een cursus, en zo was het zaadje geplant.
Waarom hier zo goed honing maken lukt
De omgeving rond de Buitenman blijkt eigenlijk een ideaal bijenland. De meeste mensen denken dat bijen vooral op bloemen vliegen, maar Jack legt uit dat een boom eigenlijk één grote bloem is, en in deze streek staan er nogal wat. Het begint in het voorjaar met de wilgen, en de linde is hier een grote smaakmaker. Maar ook kastanjes, esdoorns en platanen leveren hun bijdrage, ook al zie je daar als mens zelf nauwelijks een bij op zitten.
Het resultaat: kruidenrijke, afwisselende honing die per potje net weer anders smaakt, afhankelijk van waar de bijen die periode hun kostje bij elkaar hebben gevlogen.
Onmisbaar voor de natuur
Bijen doen trouwens veel meer dan alleen honing maken. Terwijl ze van boom naar boom en van bloem naar bloem vliegen op zoek naar nectar en stuifmeel, bestuiven ze onderweg het overgrote deel van de bomen, struiken en planten hier in de omgeving. Zonder die bestuiving geen vruchten, geen zaden en geen nieuwe generatie bomen en planten. Ook wespen spelen trouwens hun rol: die bestuiven ook, en houden bovendien ongedierte als muggen in toom. Kortom, al dat gezoem tussen de kasten hier is niet alleen goed voor een lekker potje honing, maar draagt op zijn eigen manier bij aan het hele landschap rond de Buitenman.
Geen twee potjes hetzelfde
Wie denkt dat honing gewoon honing is, heeft het mis. Jack onderscheidt onder andere:
- Voorjaarshoning – donkerder van kleur, kruidig en rijk van smaak, maar ook de honing die het snelst versuikert.
- Zomerhoning – een tussenvariant, afhankelijk van wat er op dat moment bloeit.
- Lindehoning – opvallend licht van kleur, met een zachtere smaak. Deze zomer stond een van Jacks kasten precies onder een paar reuzachtige lindebomen, dus die kon met een gerust hart als échte lindehoning het potje in.
Winterhoning bestaat trouwens niet, simpelweg omdat er in de winter niets bloeit om te oogsten. Bijzonder is trouwens dat honing die snel versuikert, ook weer een tweede leven krijgt. Jack ent nieuwe koolzaadhoning met een potje van het jaar ervoor en roert die een paar weken lang, twee keer per dag. Zo ontstaat cremehoning: zacht, smeerbaar en niet meer korrelig. Ook wel bekend als kinderhoning, voor op de boterham, al smeren de grote mensen het net zo graag over hun pannenkoek in plaats van stroop.
Van bloesem tot potje: eerlijk en zonder poespas
Het productieproces bij Jack kent geen omwegen. De bijen verzamelen nectar en stuifmeel, bouwen daarmee hun raten vol en verzegelen de honing onder een dun waslaagje. Jack haalt die zegeltjes er zelf af, de raten gaan in de slinger, en via een grove en een fijne zeef stroomt de honing in een emmer. Vanuit die emmer wordt er direct in potten getapt.
Dat is alles. Geen verhitting, geen toevoegingen, geen bewerkingen. “Meer doen we er niet aan,” zegt Jack er nuchter bij. Precies dat maakt het tot wat je tegenwoordig graag rauwe honing noemt: puur uit de omgeving, met kleine stukjes was en stuifmeel er nog gewoon in. Honing uit de supermarkt is vaak verhit om langer houdbaar te zijn, maar daarbij gaan de gezonde enzymen verloren. Bij Jack zijn honing blijft dat allemaal intact.
Een bijproduct met bijwerking: goed tegen hooikoorts
Een leuk weetje dat Jack vertelt: omdat er in zijn rauwe honing nog kleine deeltjes stuifmeel uit de eigen omgeving zitten, zweren veel mensen bij een lepeltje van deze honing per dag als het hooikoortsseizoen aanbreekt. Geen wetenschappelijk keurmerk, maar wel een verhaal dat je in de streek vaker hoort.
Bijenvolk als klein bedrijfje
Achter elk potje honing gaat trouwens best wat werk schuil. Jack moet zijn volken gezond houden, met als grootste vijand de varroamijt, een piepklein beestje dat zich in het broed nestelt en ziektes verspreidt. Daarnaast houdt hij de temperatuur en ruimte in de kast in de gaten, al blijken bijen daar zelf ook heel goed in te zijn: rond het broed handhaven ze een constante temperatuur van ongeveer 35 tot 36 graden, hoe warm of koud het buiten ook is.
En dan is er nog propolis, het kittige goedje waarmee bijen kieren in de kast dichtplakken en indringers volledig inkapselen. Al eeuwenoud gebruikt als natuurlijk antibioticum, zelfs de Russen zouden er in de tijd van Napoleon al wonden mee behandeld hebben, lang voordat penicilline bestond.
Te vinden bij Krinkel de Winkel
Het mooie is: De honing van Jack, inclusief de lindehoning van dit seizoen, ligt gewoon bij Krinkel de Winkel, onze boerderijwinkel hier bij de Buitenman. Puur, lokaal en zonder gedoe, precies zoals wij het bij de Buitenman graag zien. Kom jij binnenkort een potje proeven?